2006 yılından bu yana Devlet Tiyatroları’nın desteğiyle sunulan Baykal Saran Tiyatro Ödülü bu sene Erdal Beşikçioğlu’na verildi. Erdal Beşikçioğlu, “Bir Delinin Hatıra Defteri” adlı oyundaki performansıyla değer görüldüğü ödülü ekim ayının son haftasında gerçekleştirilecek özel bir törenle alacak.
28 Temmuz 2006 tarihinde aramızdan ayrılan Devlet Tiyatroları sanatçı ve rejisörü Baykal Saran’ın adı ve anısına verilen Baykal Saran Tiyatro Ödülü bu yıl üçüncü kez sahibini buldu. 2008-2009 sezonunda ödülü, Nikolay Vasiliyeviç Gogol’ün eserinden uyarlanan ve Cem Emüler’in yönettiği “Bir Delinin Hatıra Defteri” adlı oyundaki performansıyla Erdal Beşikçioğlu aldı. Ödül her sene Baykal Saran’ın ölüm yıldönümü olan 28 Temmuz’da açıklanıyor ve takip eden ekim ayı içerisinde düzenlenen bir törenle sahibine veriliyor.
Devlet Tiyatroları’nın desteğiyle verilen Baykal Saran Tiyatro Ödülü’ne değer görülen sanatçılar, Devlet Tiyatroları Genel Müdürü Lemi Bilgin, Devlet Tiyatroları Baş Rejisörü Rüştü Asyalı, Tiyatrocu Selçuk Yöntem, Tiyatro eleştirmeni Atilla Sav ve Erkal Saran’dan oluşan jüri tarafından belirleniyor. Jüri her yıl tiyatro sezonunda sergilenen eserlerde rol alan sanatçılar arasından ödüle layık görülen “en iyi oyuncu”yu seçiyor. Baykal Saran Tiyatro Ödülü’nü 2006-2007 sezonunda “İki Kişilik Hırgür” adlı oyundaki performansıyla Benian Dönmez, 2007-2008 sezonunda ise “Giordano Bruno” adlı oyundaki performansıyla Durukan Ordu almıştı.
Baykal Saran “en iyi oyuncu” tiyatro ödülü, önceki yıllarda olduğu gibi, bu sene de Ekim ayında eserin temsilinden sonra, törenle Erdal Beşikçioğlu’na verilecek.
Baykal Saran, Türk Tiyatrosu’nda, üstün oyunculuk yeteneğinin yanı sıra, ilkeli, tutarlı ve ödünsüz sanatçı kişiliği ile öne çıkmış simge isimlerden biriydi. Adını taşıyan ödül, onun sahip olduğu bu değerleri yarınlara taşıyacak oyuncuları öne çıkarmak için verilmektedir.
Tiyatro yaşamı boyunca 49 oyunda oyunculuk 6 oyunda rejisörlük yapan Baykal Saran, Kurtuluş, Küçük Ağa, Kurtlar Vadisi gibi çeşitli TV yapımlarında da rol aldı. Saran, son anına dek tiyatroyla iç içe bir yaşam sürdü. Sanatçının şu sözleri de bu yaşamın bir özeti niteliğinde: “Tiyatro’daki unsurlar içinde en sevdiklerimden biri ‘perde’dir. Perdenin açılırken çıkardığı ses, dolu salondan gelen sıcak hava beni hep mutlu etmiştir. ‘En büyük sahne’yi terk edinceye kadar tiyatro perdesinin açılış sesini duyabilmeyi umut ediyorum.”
Erdal Beşikçioğlu: 5 Ocak 1970 tarihinde Ordulu bir baba ve Ankaralı bir annenin ilk çocuğu olarak Ankara’da dünyaya geldi. 1989’da Hacettepe Üniversitesi Devlet Konservatuarı’na girdi. Konservatuar eğitimi sırasında William Guskill ile yaratıcı drama üzerine workshop çalışmalarına katıldı. 1993 yılında mezun oldu ve aynı yıl Devlet Tiyatrolarında sanatçı (oyuncu) olarak göreve başladı. 1995-1996 sezonunda Diyarbakır Devlet Tiyatrosu’nda müdür vekili olarak görev aldı. Halen Ankara Devlet Tiyatrosu’ndaki görevine devam etmektedir.
Erdal Beşikçioğlu, son dönemde yankı uyandıran “Vali” filmindeki Vali rolüyle basının ve kamuoyunun ilgisini çekmiş olup halen TRT1 de yayınlanan Ayrılık adlı dizide Çeçen milis Abdullah Şamil karakterini canlandırmaktadır.
Baykal Saran: 1937 yılında Sarıkamış’ta doğan Baykal Saran, Ankara Devlet Konservatuarı Tiyatro Bölümü’nden 1960’da mezun oldu. 1958-1960 arasında Adana Belediyesi Şehir Tiyatroları’nda sanatçı olarak görev aldıktan sonra, 1961 yılında Devlet Tiyatroları ailesine katıldı. Aralarında Anton Çehov’un “Vişne Bahçesi”, Tarık Buğra’nın “Ayakta Durmak İstiyorum”, Tennessee Williams’ın “Yeryüzü Cenneti”, Yılmaz Karakoyunlu’nun “Sokollu” ve J. P. Sartre’ın “Altona Mahpusları”nın da bulunduğu 49 oyunda oyunculuk ve 6 oyunda rejisörlük yaptı. 1987 yılının ardından çeşitli TV yapımlarında roller üstlendi. 1985-1987 yılları arasında Ankara Devlet Tiyatrosu Müdürlüğü, 1990-1992 ve 1995-1998 arasında ise Sanat Yönetim Kurulu Sanatçı Temsilciliği görevlerinde bulunan ve 28 Temmuz 2006 tarihinde “en büyük sahne”ye veda eden Baykal Saran, Ankara Devlet Tiyatrosu sanatçısıydı.
Biri vardı o herkesi güldüren/ sonra bütün güldüklerine/ oturup delice ağlayan” Yakın dostlarından şair Özdemir Asaf böyle anlatıyordu Erol Günaydın’ı. Gerçekten öyle; herkes bilir ki onun sohbetinden lezzet, dudağından tebessüm eksik olmaz. Nitekim Emine Algan’la yaptığı nehir söyleşiden oluşan “İki Kalas Bir Heves” kitabının sayfalarına da bu yansıyor. Yine de sözlerinden cımbızla çekilip gazetelere taşınan bazı ifadeler, ustayı bir polemiğin içine çekmeyi başardı! Tiyatroların sıkıntılarından bahsederken andığı bir sorunu, sataşma malzemesi yapanlar hem tiyatrocuları hem de Günaydın’ı çileden çıkarttı. Kitapta, karı-kocaların kurduğu kimi tiyatroların, hakkaniyetli çalışmadığını ve bu yüzden kapandığını anlatan Günaydın, “Karı-koca tiyatrolarına garnitür olduk.” demişti. Gazetelere yansıyan bu söze Nejat Uygur, Gazanfer Özcan, Oya Başar ve Derya Baykal tepki göstermişti. Erol Günaydın, bu konu hakkında son kez konuştuğunu söyleyerek şöyle diyor: “Benim hâlen devam eden tiyatrolara bir diyeceğim yok ki! Onlar zaten ayakta kalmışlar; ne mutlu! Benim sözüm onlara değil. Otuz-kırk tiyatrodan üç-dört tane kalmış. Burada biraz hatayı kendimizde de aramamız lazım. Ben bunun derdindeyim. Yoksa bu yaştan sonra demagoji ve polemik yapacak halim yok!”
Onyedinci yüzyıl tarzında şık elbiseler kuşanmış, yüzleri ve başları beyaz kille kaplı on oyuncu şehri uçarılıkla kateder. Derin bir sessizlik, hayranlık uyandıran bi sihir atmosferi yaratmayı başarırlar. Karşıtlıklar ve kaçışlar arasında oyuncular, onu yeniden yaratarak, büyülü ve zamandışı bir boyuta, mitsel ve efsanefvi bir bütüne dönüştürerek şehri yaşarlar (yollari, çeşmeleri, anıtları, binalarıyla…).Sahne sadece mekanlar ve objeler etrafında değil bir ironiyle karşıladıkları aşk, kıskançlık, öpücük, gülümseme gibi duygular ile heyecan verici eylemler etrafında da kuruludur. Duygu da, abartılı bir şekilde yapay, hareketsiz figürlerin durağalığına, abartılara, metaforlara, atılmış bi çığlık gibidir. Söz, yerini heyecanlar uyandırmaya bazen şehvetli, bazen eğlenceli, bazen de hafif ve melankolik atmosferlere yaratmaya yetkin salt hayale bırakır.
